HÃY BẮT ĐẦU TỪ BÀI TOÁN TRONG SÁCH GIÁO KHOA

Hệ thống bài tập trong sách giáo khoa hết sức cơ bản, được chọn lọc kĩ lưỡng, hàm chứa rất nhiều vấn đề để học tập, khai thác và phát triển. Chúng ta hãy bắt đầu từ những bài toán trong sách giáo khoa.
Bài toán 1 : Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ bằng
số học sinh nam. Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
(Bài tập 3, trang 135 , SGK Toán 4)
Bài giải :
Số học sinh nữ lớp 4A là :
16 x
= 18 (học sinh)
Đáp số : 18 học sinh
Bài toán trên cho biết tỉ số học sinh nữ và học sinh nam. Nếu thay tỉ số đó bằng tỉ số học sinh nữ và học sinh cả lớp ta có bài toán.
Bài toán 2 : Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ bằng
số học sinh cả lớp. Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Ta thấy số học sinh cả lớp chia 7 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 3 phần và số học sinh nam là 4 phần. Từ đó ta tìm được giá trị 1 phần rồi tìm được số học sinh nữ.
Bài giải : Vì số học sinh nữ bằng
số học sinh cả lớp nên nếu coi số học sinh cả lớp là 7 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 3 phần.
Số học sinh nam là :
7 – 3 = 4 (phần)
Giá trị của 1 phần là :
16 : 4 = 4 (học sinh)
Số học sinh nữ của lớp 4A là :
4 x 3 = 12 (học sinh) Đáp số : 12 học sinh
Nếu biết tỉ số học sinh nữ và hiệu số học sinh nữ và học sinh nam thì giải thế nào ? Chúng ta cùng đến bài toán 3.
Bài toán 3 : Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ bằng
hiệu số học sinh nữ và học sinh nam. Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Nếu ta coi hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 3 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 7 phần. Khi đó số học sinh nam là 4 phần. Từ đó ta tính được giá trị 1 phần rồi tìm được số học sinh nữ.
Bài giải : Vì số học sinh nữ bằng
hiệu số học sinh nữ và học sinh nam nên nếu coi hiệu số học sinh nữ và học sinh nam là 3 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 7 phần.
Số học sinh nam là :
7 – 3 = 4 (phần)
1 phần ứng với số học sinh là :
16 : 4 = 4 (học sinh)
Số học sinh nữ của lớp 4A là :
4 x 7 = 28 (học sinh) Đáp số : 28 học sinh.
Nếu số học sinh nữ không bằng
số học sinh cả lớp như bài toán 2 mà ít hơn hay nhiều hơn thì có giải như trên không. Chúng ta cùng đến bài toán sau :
Bài toán 4 : Lớp 4A có 24 học sinh nam và số học sinh nữ ít hơn
số học sinh cả lớp là 4 em. Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Nếu ta coi số học sinh cả lớp là 7 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 3 phần bớt đi 4 học sinh. Suy ra số học sinh nam là 4 phần cộng thêm 4 học sinh. Từ đó ta tính được giá trị 1 phần rồi tìm được số học sinh nữ.
Bài giải : Vì số học sinh nữ ít hơn
số học sinh cả lớp là 4 em nên ta có sơ đồ sau :

|——-|——-|—|—-|——-|——-|——-|——-|

Giá trị của 1 phần là :
(24 – 4) : 4 = 5 (học sinh)
Số học sinh nữ của lớp 4A là :
5 x 3 – 4 = 11 (học sinh) Đáp số : 11 học sinh.
Bài toán 5 : Lớp 4A có 16 học sinh nam và số học sinh nữ nhiều hơn
số học sinh cả lớp là 4 em. Hỏi lớp 4A có bao nhiêu học sinh nữ ?
Phân tích : Nếu ta coi số học sinh cả lớp là 7 phần bằng nhau thì số học sinh nữ là 3 phần cộng thêm 4 học sinh. Suy ra số học sinh nam là 4 phần bớt đi 4 học sinh. Từ đó ta tính được giá trị 1 phần rồi tìm được số học sinh nữ.
Bài giải : Vì số học sinh nữ nhiều hơn
số học sinh cả lớp là 4 em nên ta có