MỘT SỐ SAI LẦM CỦA HỌC SINH LỚP 4
TRONG GIẢI TOÁN CÓ VĂN VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC

Giải toán có văn là một trong những mạch kiến thức quan trọng trong môn toán ở Toán có văn là góp phần nâng cao chất lượng dạy học toán ở tiểu học. Môn toán ở trường tiểu học, ngoài việc trang bị các kiến thức toán học còn có nhiệm vụ hình thành cho học sinh các năng lực học toán, giải toán có văn được xem là hình thức chủ yếu để hình thành năng lực học toán chó học sinh. Thông qua việc giải toán có văn giúp học sinh nắm vững được kiến thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo vào phát triển tư duy sáng tạo. Tuy nhiên việc dạy học giải toán có văn ở nhiều trường tiểu học hiện nay vẫn chưa đạt kết quả như mong muốn, biểu hiện ở năng lực giải toán của học sinh còn nhiều hạn cheesdo học sinh còn mắc nhiều sai lầm về kiến thức và kĩ năng trong khi nhiều giáo viên còn ít quan tâm đến các sai lầm đó, tìm ra các nguyên nhân sai lầm và đưa ra các biện pháp để sửa chữa cho các em. Làm thế nào để việc dạy học giải toán có văn cho học sinh lớp 4 thực sự có hiệu quả, sau đây là một số sai lầm của học sinh trong giải toán có văn và biện pháp khắc phục.
1/ Yêu cầu về cách giải các dạng toán có văn trong chương trình toán 4:
Các dạng toán có văn lớp 4:
Dạng 1: Tìm số trung bình cộng
Dạng 2: Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số
Dạng 3: Tìm hai số khi biết tổng và tỉ của hai số
Dạng 4: Tìm hai số khi biết hiệu và tỉ của hai số
Yêu cầu về cách giải các dạng toán có văn:
Khi giải các dạng toán có lời văn cần đảm bảo các yêu cầu sau :
-Xác lập mối liên hệ giữa cái đã cho và cái phải tìm có trong bài toán.
-Đặt lời giải cho các phép tính một cách chính xác.
-Tìm được đáp số của bài toán.
Các bước giải một bài toán có văn :
Bước 1: Tìm hiểu bài toán
-Đọc đề bài toán, xác định yêu cầu bài toán.
Bước 2 : Tìm hiểu mỗi quan hệ giữa các yếu tố
-Xác định mối quan hệ giữa cái đã cho và cái phải tìm để tìm ra hướng giải bài toán.
Bước 3: Thực hiện lời giải bài toán.
Đặt lời giải phù hợp với mỗi phép tính trong bài.
Bước 4: Thử lại.
-Thay đáp số vừa tìm được vào đề bài để kiểm tra mối quan hệ giữa các yếu tố trong bài.
2/ Một số sai lầm học sinh lớp 4 khi giải các bài toán có văn
2.1. Sai lầm trong giải toán tìm số trung bình cộng.
Khi giải các bài toán về trung bình cộng của các số, một số học sinh thường lẫm lẫn giữa giá trị với đại lượng do các em không thiết lập được sự tương ứng giữa giá trị với đại lượng. Sau đây là một số ví dụ:
Ví dụ 1: Một bao gạo cân nặng 50kg, một bao ngô cân năng 60kg. Một ô tô chở 30 bao gạo và 40 bao ngô. Hỏi ô tô đó chở tất cả bao nhiêu ki-lô-gam gạo và ngô ? (Toán 4 trang 62)
Một số học sinh đã giải sai bài toán trên như sau
-Tổng số bao gạo và bao ngô, ô tô đã chở là :
30 + 40 = 70 (bao)
-Trung bình mỗi bao nặng là :
(50 + 60 ) : 2 = 55 (kg)
-Tổng số gạo và ngô ô tô đó đã chở là:
55 x 70 = 3850 (kg)
Đáp số : 3850 kg.
Trong lời giải trên học sinh đã nhầm cho rằng đại lượng số bao gạo tương đồng với đại lượng số bao ngô do đó đã tính tổng số bao gạo và ngô. Để khắc phục sai lầm trên, cần hướng dẫn học sinh khối lượng mỗi bao gạo khác với mỗi bao ngô, đo đó để tính được khối lượng gạo và ngô, cần phải tính khối lượng từng loại rồi cộng lại
Lời giải đúng của bài toán như sau:
-Khối lượng gạo ô tô đó chở là:
50 x 30 = 1500 (kg)
-Khối lượng ngô ô tô đó chở là:
60 x 40 = 2400 (kg)
-Tổng khối lượng gạo và ngô ô tô đó chở là:
1500 x 2400 = 3900 (kg)
Đáp số : 3900 kg
Ví dụ 2 : Có hai cửa hàng , mỗi cửa hàng đều